PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ TAI BIẾN MẠCH MÁU NÃO BỘ Y TẾ

     

Đột quỵ não (thường call là hốt nhiên quỵ hay tai đổi thay mạch não) có hai thể lâm sàng chính: bỗng quỵ thiếu tiết não toàn thể cấp thức giấc được đặc trưng bởi sự mất lưu lại thông máu bất ngờ đến một khu vực của não do ùn tắc mạch do huyết khối hoặc viên tắc ở cồn mạch não, dẫn cho mất chức năng thần tởm tương ứng. Đột quỵ thiếu huyết não hay có cách gọi khác là nhồi máu não (NMN) thịnh hành hơn bất chợt quỵ xuất huyết não (XHN) mà vì sao là vì nứt vỡ những động mạch trong não.

Bạn đang xem: Phác đồ điều trị tai biến mạch máu não bộ y tế

Gần 800.000 tín đồ bị bỗng quỵ hàng năm tại Hoa Kỳ, trong những số ấy 82% - 92% là ĐQTMN. Đột quỵ là 1 trong trong 5 nguyên nhân hàng đầu gây tử vong với tàn tật ở fan trưởng thành, túi tiền hàng năm là hơn 72 tỷ đô la <1>.

Trong bất chợt quỵ xuất máu não, tiết chảy thẳng vào nhu mô não. Chế độ thường là thất thoát từ các động mạch nội sọ bé dại bị tổn thương vị tăng huyết áp mãn tính. Các thuật ngữ xuất máu nội sọ và bất chợt quỵ xuất máu được sử dụng thay thế cho nhau trong số những phần trình bày dưới đây và bóc tách biệt cùng với xuất huyết đưa dạng trong thốt nhiên quỵ thiếu máu cục bộ.

Đột quỵ xuất ngày tiết não ít phổ cập hơn thốt nhiên quỵ bởi vì thiếu ngày tiết não. Những thống kê dịch tễ học cho biết thêm chỉ tất cả 8-18% bất chợt quỵ là xuất huyết <2>. Mặc dù nhiên, đột nhiên quỵ xuất tiết có phần trăm tử vong cao hơn đột quỵ bởi thiếu tiết não <1>.

Bệnh nhân bị XHN có thể có tín hiệu thần gớm khu trú tựa như như NMN cơ mà có xu hướng trầm trọng hơn. Người bị bệnh bị chảy máu nội sọ thường xuyên có dấu hiệu đau đầu, rối loạn tâm thần, teo giật, bi tráng nôn với nôn, và/hoặc tăng áp suất máu rõ rệt.

Nhồi ngày tiết não và xuất máu não khó có thể phân biệt được nếu như chỉ căn cứ vào những dấu hiệu và triệu triệu chứng lâm sàng, bởi vậy, nên chụp cắt lớp vi tính (CT) hoặc chụp cộng hưởng tự (MRI) óc mà hiện thời là bắt buộc.

Mục tiêu xử trí NMN là chấm dứt những tiêu chuẩn sau vào khoảng thời hạn thường không thực sự 60 phút kể từ khi tiếp cận tín đồ bệnh: 1) reviews và đảm bảo an toàn đường thở, công dụng hô hấp cùng tuần hoàn của fan bệnh; 2) kết thúc những nhấn định ban sơ và review bệnh nhân, chỉ định, triển khai và lấy kết quả xét nghiệm cận lâm sàng, chẩn đoán hình hình ảnh và 3) bắt đầu điều trị tái tưới máu sau khoản thời gian nghiên cứu đầy đủ chỉ định và kháng chỉ định. Ra quyết định xử trí cấp cứu bỗng quỵ thiếu ngày tiết não cung cấp tính địa thế căn cứ vào gần như điểm sau: 1) khẳng định sự cần thiết phải khai thông mặt đường thở; 2) kiểm soát và điều hành huyết áp tối ưu và 3) xác minh các phương pháp điều trị tái tưới máu về tối ưu (tiêu tua huyết đường tĩnh mạch với rt-PA (alteplase) hoặc mang huyết khối theo con đường động mạch). Các biện pháp chính trong khám chữa NMN gồm: 1) khám chữa tiêu gai huyết; 2) dùng thuốc phòng kết tập tiểu cầu và 3) lấy huyết khối bởi dụng cụ trong thâm tâm mạch. Điều trị các tình trạng phối hợp gồm hạ sốt, kiểm soát và điều chỉnh huyết áp phù hợp, kiểm soát và điều chỉnh oxy máu, kiểm soát và điều chỉnh đường máu, xử trí những rối loàn nhịp tim và xử trí thiếu huyết cơ tim.

Việc khám chữa và theo dõi người bệnh XHN phụ thuộc vào vào nguyên nhân và cường độ chảy máu. Hỗ trợ tác dụng sống cơ bản, tương tự như kiểm rà chảy máu, teo giật, huyết áp (HA) và áp lực đè nén nội sọ là khôn cùng quan trọng. Những loại dung dịch được thực hiện bao gồm: thuốc phòng co lag (để phòng ngừa lại tái phát cơn cồn kinh), thuốc phòng tăng huyết áp (để sút HA và những yếu tố nguy hại khác của bệnh tim), dung dịch lợi tiểu thẩm thấu (để giảm áp lực nội sọ vào khoang bên dưới nhện).

Một phương thức điều trị tiềm năng trong XHN là phẫu thuật đem khối huyết tụ. Tuy nhiên, sứ mệnh của điều trị phẫu thuật đối với xuất huyết nội sọ bên trên lều (supratentorial intracranial hemorrhage) vẫn còn đấy đang tranh luận. Điều trị nội mạch tạo thuyên tắc bởi coil ngày dần được sử dụng rất thành công, tuy vậy vẫn còn nhiều bất đồng quan điểm về công dụng cuối cùng.

Dự chống NMN gồm những biện pháp: dùng thuốc phòng ngưng tập đái cầu, cần sử dụng thuốc Statin, đồng đội dục và hầu hết can thiệp lối sinh sống như cai thuốc lá, sút uống rượu.

Dự chống tiên phát XHN bao hàm các biện pháp: điều trị tăng máu áp, ngừng hút thuốc lá, cơ chế ăn ít chất béo, ăn giảm muối, bức tốc chế độ ăn giàu kali để giảm huyết áp có chức năng dự phòng, tinh giảm rượu, bia và đồng đội dục là những biện pháp không sử dụng thuốc được khuyến cáo mạnh mẽ hiện nay.

NHỒI MÁU NÃO

TỔNG QUAN

PHÂN LOẠI

Đột quỵ thiếu ngày tiết não cục bộ cấp tính (acute ischemic stroke) hay có cách gọi khác là nhồi ngày tiết não là tình trạng mẫu máu bất ngờ không giữ thông đến một khoanh vùng của não làm mất chức năng thần kinh tương ứng (hình 1).

*

Hình 1-Hình hình ảnh chụp cắt lớp vi tính cho biết thêm huyết khối gây nhỏ nhắn tắc tại hễ mạch não giữa đoạn M1-2 (vòng tròn red color <71>)

Hệ thống phân loại chợt quỵ được xây dựng dựa vào Thử nghiệm nhiều trung trung khu điều trị tự dưng quỵ cung cấp (TOAST), trong các số đó phân phân tách nhồi máu não thành 3 thể chủ yếu như sau <2>:

Nhồi tiết não đụng mạch lớn.

Nhồi ngày tiết não hễ mạch nhỏ, hoặc nhồi tiết ổ khuyết.

Nhồi huyết não vì cục tắc di chuyển từ tim.

Nhồi máu não rượu cồn mạch béo thường liên quan đến tiết khối sinh ra trên thành cồn mạch bị vữa xơ, hay là hễ mạch cảnh, hễ mạch sống nền và động mạch não; tuy nhiên, nhồi máu não đụng mạch lớn cũng rất có thể do huyết khối hoặc viên tắc trường đoản cú tim và đây cũng là tại sao phổ biến chuyển nhất khiến tái phân phát nhồi máu não.

Nhồi ngày tiết ổ khuyết bởi vì tắc mạch nhỏ (thường là phần nhiều động mạch xuyên nằm sâu vào não) mà lý do thường do bệnh tật mạch máu. Nhiều lúc không xác minh được tại sao gây nhồi tiết não cùng được xếp vào loại nhồi tiết não ko rõ nguyên nhân.

GIẢI PHẪU BỆNH

Não là cơ sở có hoạt động chuyển hóa tối đa trong cơ thể. Tuy vậy chỉ chỉ chiếm 2% khối lượng của cơ thể, nhưng lại nó đề xuất 15-20% tổng cung lượng tim thời gian nghỉ để cung ứng glucose với oxy cần thiết cho quá trình trao đổi chất.

Các chào bán cầu óc được cấp cho máu vì chưng sự liên kết của 3 cồn mạch chính, cần đặc trưng ghi nhớ là các cồn mạch não trước, não giữa cùng não sau.

Các động mạch óc trước cùng giữa bảo vệ tuần trả phía trước, nguyên ủy là những động mạch cảnh trong. Động mạch não trước cung cấp máu cho phần giữa của thùy trán cùng thùy đỉnh và các phần trước của hạch nền cùng bao trong.

*

*

(ACA: hễ mạch não trước, ICA: đụng mạch cảnh trong, MCA: cồn mạch não giữa)

Các hễ mạch đốt xương sống tham gia tạo ra thành động mạch nền. Các động mạch tiểu óc sau (PICAs) phát sinh từ các động mạch đốt sống xa. Các động mạch tiểu não trước dưới (AICAs) gây ra từ đoạn sát của đụng mạch nền. Những động mạch tiểu não trên (SCA) tạo ra xa từ đoạn xa của động mạch nền trước khi phân chia thành các rượu cồn mạch não sau (PCAs) <71>.

Bảng 1 - giải phẫu mạch huyết nuôi não

*

SINH LÝ BỆNH

Nhồi huyết não cung cấp tính vì chưng huyết khối hoặc cục tắc làm cho thiếu máu cục bộ, dẫn mang đến thiếu oxy và sút ATP tế bào, tác động tới sự chênh lệch nồng độ ion qua màng tế bào, gây phù tế bào não.

Vùng trung vai trung phong và vùng rìa ổ nhồi máu

Tắc mạch não cấp tính gây ra những vùng thiếu thốn máu cục bộ không đồng nhất. Các vùng tất cả lưu lượng tiết não bên dưới 10 ml/100g mô/phút được hotline vùng lõi tuyệt trung chổ chính giữa ổ nhồi máu và ở vùng này, tế bào não đang hoại tử sau vài ba phút nhồi tiết não.

Khu vực nước ngoài biên của ổ nhồi ngày tiết (lưu lượng máu não

Dòng thác thiếu hụt máu viên bộ

Tế bào thần tởm khử cực trong chứng trạng thiếu oxy và không đủ ATP lúc nhồi ngày tiết não khiến đình trệ hệ thống vận gửi ion qua màng tế bào, tự đó có tác dụng rối loạn buổi giao lưu của bơm natri-kali, tăng natri nội bào, tăng thể tích nước nội bào. Kết quả là phù não xẩy ra rất sớm khi thiếu huyết não.

Bên cạnh đó, vận động trao thay đổi natri-canxi qua màng tế bào cũng trở nên rối loạn. Các ion can xi bước vào trong tế bào, hóa giải giải phóng một vài chất dẫn truyền thần khiếp như glutamate, hoạt hóa N-methyl-D-aspartate (NMDA) và các thụ thể kích ham mê khác trên các tế bào thần kinh, từ bỏ đây tạo thành một vòng xoắn bệnh lý tạo ra một dòng canxi kếch xù đi vào tế bào cùng kích hoạt các enzyme thoái hóa không giống nhau, dẫn mang đến sự tiêu diệt tế bào thần kinh. Những gốc từ bỏ do, axit arachidonic và oxit nitric tạo thành làm tế bào thần kinh tổn yêu đương nặng nại hơn.

Thiếu máu toàn bộ trực tiếp tàn phá hàng rào tiết não (thường xảy ra trong 4 - 6 giờ sau tự dưng quỵ) làm cho protein cùng nước ập lệ khoảng gian bào khiến phù mạch, phù não, nặng duy nhất thường sau 3 - 5 ngày và kéo dài nhiều tuần trường hợp nước cùng protein được tái hấp thu.

Trong vòng 2 tiếng đồng hồ đến vài ngày sau đột nhiên quỵ thiếu máu não, các cytokin được hình thành, thúc đẩy quy trình viêm và ngăn trở vi tuần hoàn. Vùng nước ngoài vi ổ nhồi máu từ từ bị thu hẹp, vùng trung trọng tâm ổ nhồi huyết lan rộng. Các tế bào hình sao, tế bào đuôi gai phệ và vi tế bào thần gớm đệm dần dần bị hoại tử. Nhu mô não bị nhồi máu vẫn dịch hóa cùng bị các đại thực bào tiêu hủy. Vùng mô hoại tử này dần mất đi, sửa chữa thay thế bằng các nang nước vào não.

Nhồi máu gửi dạng xuất huyết

Khoảng 5% người mắc bệnh nhồi ngày tiết não không trở thành chứng, ko điều trị bằng thuốc tiêu tiết khối có hiện tượng chảy ngày tiết trong ổ nhồi máu.

Hình thái rất có thể là phần lớn chấm xuất máu trong ổ nhồi huyết hoặc một hoặc những khối tiết tụ, làm cho suy sút thần kinh và hoàn toàn có thể phải can thiệp phẫu thuật hoặc dẫn lưu.

Nguyên nhân gửi dạng xuất huyết rất có thể do tái tưới máu, tái thông mạch bị tắc, bởi vì tuần trả bàng hệ hoặc vì chưng vỡ mặt hàng rào huyết não có tác dụng hồng ước thoát quản.

Thường xảy ra từ 2 - 14 ngày sau hốt nhiên quỵ.

Thường gặp ở những dịch nhân:

Có bệnh án tim mạch gây huyết khối trong buồng tim.

Sau khi sử dụng thuốc tiêu gai huyết rt-PA cùng với những bệnh dịch nhân gồm có ổ giảm tỷ trọng ngay khi chụp giảm lớp không cản quang phần lớn giờ đầu.

Phù não và teo giật sau bỗng nhiên quỵ

Mặc dù phù não nặng có thể xảy ra sinh sống những dịch nhân hốt nhiên quỵ bởi thiếu huyết hệ cảnh (tuần trả trước) nhưng cũng ít gặp (10-20%) <3>. Phù với thoát vị là tại sao phổ biến chuyển nhất khiến tử vong mau chóng ở bệnh nhân nhồi ngày tiết não.

Xem thêm: Mắc U Nang Tuyến Giáp Kiêng Ăn Gì, Nên Ăn Gì? Iáp Lành Tính Nên Kiêng Ăn Gì?

Co giật xảy ra ở 2-23% bệnh dịch nhân một trong những ngày đầu tiên sau nhồi máu. Một phần nhỏ người bị bệnh sau nhồi máu não bị teo giật mạn tính.

NGUYÊN NHÂN

Đột quỵ thiếu máu não là kết quả của các tại sao gây sút hoặc ùn tắc dòng huyết (huyết khối nước ngoài sọ hoặc nội sọ gây đậy mạch). Thiếu thốn máu toàn cục và tổn hại tế bào thần ghê không phục hồi khi giữ lượng huyết não dưới 18 ml/100g tế bào não/phút, tế bào chết nhanh chóng khi lưu giữ lượng máu dưới 10ml/100g tế bào não/phút.

Các yếu tố nguy cơ

Các yếu ớt tố nguy cơ tiềm ẩn của nhồi máu não bao hàm các yếu hèn tố có thể biến hóa và ko thể cố gắng đổi. Khẳng định các yếu ớt tố nguy hại ở mỗi bệnh dịch nhân có thể giúp người thầy thuốc hối hả xác định hoặc lý thuyết nguyên nhân gây bỗng nhiên quỵ và chỉ dẫn phác đồ điều trị và phòng ngừa tái phát đúng theo lý.

Các yếu hèn tố nguy hại không cụ đổi:

Tuổi.

Chủng tộc.

Giới tính.

Tiền sử đau nửa đầu mẫu mã migrain.

Loạn sản xơ cơ.

Di truyền: mái ấm gia đình có tín đồ bị bất chợt quỵ hoặc bị những cơn thiếu huyết não thoáng qua.

Các nhân tố nguy cơ có thể thay đổi:

Tăng huyết áp (quan trọng nhất).

Đái túa đường.

Bệnh tim: rung nhĩ, bệnh dịch van tim, suy tim, hạn hẹp van hai lá, căn bệnh tim bẩm sinh khi sinh ra có luồng thông trái - bắt buộc (ví dụ lỗ thai dục thông), giãn trung tâm nhĩ và chổ chính giữa thất.

Rối loạn lipid máu.

Thiếu máu não nháng qua (TIAs).

Hẹp đụng mạch cảnh.

Tăng homocystine máu.

Các vấn đề về lối sống: uống rượu thừa mức, thuốc lá lá, áp dụng ma túy, ít hoạt động thể lực.

Béo phì.

Dùng thuốc kiêng thai hoặc cần sử dụng hormone sau mãn kinh.

Bệnh hồng mong hình liềm.

Tắc đụng mạch lớn

Do tan vỡ xơ vữa đụng mạch: thân tầm thường động mạch cảnh, động mạch cảnh trong.

Do huyết khối tự tim: thuôn van hai lá, rung nhĩ...

Đột quỵ ổ khuyết

Đột quỵ ổ khuyết chiếm 13-20% căn bệnh nhân bỗng nhiên quỵ thiếu huyết não. Phần lớn đột quỵ ổ khuyết tương quan đến tăng ngày tiết áp.

Nguyên nhân thường xuyên gặp:

Mảnh xi măng xơ nhỏ (microatheroma).

Nhiễm lipohyalin.

Hoại tử dạng fibrin vật dụng phát sau tăng áp suất máu hoặc viêm mạch.

Vữa xơ đụng mạch hyaline.

Bệnh mạch amyloid.

Bệnh lý huyết mạch khác...

Đột quỵ vày cục tắc (emboli)

Cục tắc từ bỏ tim rất có thể chiếm tới 20% lý do gây nhồi máu não cấp, hay chạm mặt trong những bệnh <4>:

Bệnh van tim (hẹp van nhị lá, viêm nội trọng tâm mạc lây truyền khuẩn, van tim nhân tạo).

Nhồi huyết cơ tim, rung nhĩ, căn bệnh cơ tim giãn hoặc suy tim sung máu nặng: gây huyết khối trong phòng tim rồi dịch chuyển lên mạch não.

U nhày nhĩ trái.

Xem thêm: Cảm Nghĩ Về Ngày Thương Binh Liệt Sỹ, Please Wait

*

Hình 4 -Hình hình ảnh đột quỵ thiếu huyết não nhiều ổ ở bệnh nhân sau nhồi ngày tiết cơ tim

Đột quỵ vị huyết khối (thrombus)

Nguyên nhân:

Do nứt vỡ mảng xi măng xơ đụng mạch: tổn thương với mất những tế bào nội mô, lộ ra lớp bên dưới nội mạc làm cho hoạt hóa tiểu cầu, hoạt hóa những yếu tố đông máu, ức chế tiêu sợi huyết

Hẹp hễ mạch: có tác dụng tăng tốc độ dòng huyết chảy, tăng kết nối tiểu cầu, làm thuận tiện hình thành cục máu đông làm ùn tắc mạch.

Ở những người mắc bệnh trẻ tuổi, đề xuất lưu ý:

Các bệnh tật tăng đông (kháng thể chống phospholipid, thiếu thốn protein C, thiếu thốn protein S, bao gồm thai)